Poprawia trawienie, a jej aromat podkręca smak wielu potraw. Do czego dodawać gałkę muszkatołową?
Trudno sobie wyobrazić świąteczny pasztet bez charakterystycznego aromatu gałki muszkatołowej. Ta przyprawa kojarzy się zresztą nie tylko z Bożym Narodzeniem, ale ogólnie z sezonem jesienno-zimowym. Świetnie podkreśla smak piernika i innych słodkich wypieków. Pasuje też do rozgrzewających napojów, ale i potraw z mięsa oraz ryb. Dzięki dość ostremu, ciekawemu smakowi gałka dopełni również aromat dań z kapusty, fasoli, cebuli czy bakłażana. Warto o niej pamiętać nie tylko ze względu na walory smakowe - jak wszystkie przyprawy, gałka muszkatołowa (ważne jednak, że tylko w ograniczonych ilościach) może również wspierać nasz organizm.
Skąd się bierze gałka muszkatołowa?
Przyprawa, po którą chętnie sięgamy, gdy robimy nieco cięższe dania albo słodkie świąteczne wypieki, otrzymywana jest z suszonych nasion muszkatołowca korzennego. Kupowana przez nas w formie nasion - w całości lub sproszkowanych, jest jądrem nasiona - pozbawioną łupiny częścią, której podstawowym składnikiem jest tłuszcz, nazywany masłem albo balsamem muszkatowym. Intensywny aromat gałka zawdzięcza z kolei obecności olejku eterycznego.
Działanie gałki muszkatołowej
Oprócz białka, tłuszczu, węglodowanów i błonnika przyprawa zawiera także tiaminę, ryboflawinę, niacynę, witaminę B6, kwas foliowy, witaminy A i C. I choć spożywamy ją w bardzo małych ilościach (to ważne, w przypadku gałki jej nadmiar może być szkodliwy), dostarcza też naszemu organizmowi minerały - żelazo, wapń, magnez, fosfor, potas, cynk i sód.
Dodana w niewielkiej ilości do potraw lub napojów gałka muszkatołowa może korzystnie wpływać na układ pokarmowy. Może poprawiać trawienie, przyspieszać produkcję soku żołądkowego i działać wiatropędnie. Wykazano też, że ta aromatyczna przyprawa może mieć działanie przeciwzapalne. W gałce muszkatołowej znajduje się m.in. eugenol - związek, który, jak wskazują badania, może wspierać naturalne procesy ograniczające powstawanie stanów zapalnych. Dzięki temu przyprawa ta bywa uznawana za składnik korzystnie wpływający na komfort układu pokarmowego, w tym na ochronę błony śluzowej żołądka.
Gałka muszkatołowa może również wpływać na tempo zlepiania się płytek krwi, co jest przedmiotem badań dotyczących jej potencjalnego znaczenia w profilaktyce zakrzepów. Przyprawa ta bywa też kojarzona z pozytywnym wpływem na układ nerwowy i krążenie, dlatego w niektórych tradycjach uznawana jest za naturalny środek wspierający witalność i dobre samopoczucie.
Co jeszcze? Otóż zawarta w gałce muszkatołowej mirystycyna jest związkiem o intensywnych właściwościach aromatycznych, często badanym pod kątem wpływu na nastrój i apetyt.
Gałka muszkatołowa nie służy w nadmiarze
Choć gałka muszkatołowa może wspierać kontrolę łaknienia w niektórych dietach, należy pamiętać, że jej spożycie powinno być umiarkowane - to przyprawa, której używa się przede wszystkim dla smaku i aromatu.
Gałka muszkatołowa w kuchni jest całkowicie bezpieczna, jednak specjaliści przypominają, że jej zbyt duże ilości mogą wywołać niepożądane skutki. Wszystko dlatego, że zawarta w przyprawie mirystycyna, odpowiedzialna za jej charakterystyczny zapach, w nadmiernych dawkach może powodować objawy zatrucia, takie jak dezorientacja, niepokój czy zaburzenia percepcji. To sytuacje rzadkie i dotyczące wyłącznie spożycia ilości znacznie większych niż te używane do gotowania. W normalnych, kulinarnych porcjach gałka muszkatołowa pozostaje w pełni bezpiecznym i cenionym dodatkiem do potraw.
Do czego najczęściej dodaje się gałkę muszkatołową?
Gałka muszkatołowa cudownie podkreśla smak jesiennych i zimowych potraw. Podbija walory dań z ziemniaków, podkreśla aromat farszów i zup. Gałka "lubi się" też też z warzywami - zobaczcie, do jakich potraw można ją dodawać.
Sosy i dania mleczne
- sos beszamelowy
- zapiekanki z beszamelem
- sosy śmietanowe
Dania ziemniaczane
- puree ziemniaczane
- kluski, gnocchi
- zapiekanki ziemniaczane
Dania warzywne
- szpinak (szczególnie podsmażany ze śmietaną)
- kalafior i brokuły
- dynia
Mięsa i farsze
- mielone mięsa (np. do klopsików, pulpetów)
- farsze do pierogów czy pasztecików
- kiełbasy i wędliny
Zupy
- krem z dyni
- zupa ziemniaczana
- zupa serowa
- niektóre zupy mleczne
Wypieki i desery
- ciasta korzenne
- pierniki
- budynie
- ciasteczka świąteczne
Napoje
- poncz
- grzane napoje
- mleko z miodem i przyprawami
Gałkę muszkatołową najlepiej ścierać bezpośrednio przed użyciem - wtedy jej aromat jest najbardziej intensywny. Warto też pamiętać, że jest bardzo wyrazista, więc dodaje się ją w małych ilościach.
Zobacz też:
