Kiedyś nie sięgaliśmy po niego dla zdrowia, tylko dlatego, że po prostu był i świetnie smakował. Dzisiaj to się zmienia, wraz z rosnącą świadomością roli diety w naszym życiu. Wszyscy wiemy, że szczaw jest źródłem witaminy C, ale w tym sezonie to nie ona gra pierwsze skrzypce, bo zielone liście mają w sobie dużo więcej dobra - nasi przodkowie o tym wiedzieli, bo stosowali go w medycynie ludowej.
Szczaw - właściwości zdrowotne. Jak działa na jelita i trawienie
Szczaw zawiera błonnik, który wspiera perystaltykę jelit, pomaga w regulacji wypróżnień i sprzyja zachowaniu uczucia lekkości po posiłku.
Występujące w nim kwasy organiczne (m.in. szczawiowy, jabłkowy i cytrynowy) mogą pobudzać wydzielanie soków trawiennych i żółci, sprzyjać w poprawnym trawieniu tłuszczów i delikatnie pobudzać układ pokarmowy do pracy.
Zielone listki są źródłem polifenoli i flawonoidów, czyli antyoksydantów, które słyną z działania przeciwzapalnego, mogą wspierać zdrowie jelit, a także chronić całą śluzówkę przewodu pokarmowego.
Przyjazne dla jelit są też garbniki działające ściągająco i przeciwbakteryjnie oraz atrachinony, które w małych ilościach wspierają dobrą pracę jelit (w zbyt dużych porcjach dają efekt przeczyszczający, ale w przypadku szczawiu to nie grozi).
Czy szczaw jest zdrowy? Tego nadal się obawiamy
Wokół szczawiu, tak samo kiedyś, jak i teraz, krążą niepochlebne opinie, co jest absolutnie uzasadnione. Złą sławę przynosi mu kwas szczawiowy, czyli składnik, któremu zawdzięcza swój kwaśny smak.
Wiemy, że spożywany w nadmiarze może wiązać wapń w organizmie, dlatego przestrzega się przed nim szczególnie osoby ze schorzeniami nerek. Jednak u zdrowych osób nie powinien wywoływać strachu.
Sezon na szczaw jest niezwykle krótki, a spożywany raz na jakiś czas, bez towarzystwa innych produktów ze szczawianami (chociażby rabarbaru), nie dostarczy problemowych ilości szkodliwego składnika.
Oprócz tego istnieje wiele sposobów na to, aby zneutralizować szczawiany. Co ciekawe, właśnie tak tradycyjnie przygotowywaliśmy i nadal przygotowujemy szczaw.
Jak jeść szczaw, żeby wspierał jelita i był bezpieczny?
Fakt, szczaw nie jest w kuchni oczywisty - robi dużo dobrego, ale ma problematyczny składnik. Wystarczy jednak pamiętać o prostych zasadach, by cieszyć się jego smakiem i właściwościami bez obaw.
- Traktuj szczaw jako sezonowy dodatek, nie codzienną bazę diety.
- Łącz go z produktami bogatymi w wapń (śmietana, jajka, ser).
- Poddawaj go obróbce cieplnej.
- Unikaj łączenia z innymi produktami zawierającymi szczawiany.
To dokładnie to, co robiła tradycyjna kuchnia - być może dlatego zupa szczawiowa przetrwała tyle lat i dzisiaj serwuje się ją nawet w najlepszych restauracjach. I to wykorzystując sprytny trik.
Zobacz też: Nie tylko ogórki i kapusta. Te kiszonki nasze babcie miały w spiżarniach od lat
Szczawiowa jak z restauracji. Prosty trik podkręca smak
Tradycyjna szczawiona to domowy przepis, a dawniej robiliśmy ją nawet ze szczawiu zbieranego na łące. Dzisiaj kupujemy go raczej na bazarze, a sposobów przygotowania zupy jest coraz więcej. Stała się modna, a w dobrych restauracjach szefowie kuchni traktują zielone liście w wyjątkowy sposób.
Szczaw nie trafia od razu do garnka. Najpierw jest krótko podsmażany na maśle.To wynosi smak prostego dania na nowy poziom.
Jak to działa? Lekko i krótko podsmażony szczaw traci ostrą kwasowość, a zyskuje głębszy, bardziej zbalansowany smak, dzięki czemu lepiej łączy się z wywarem i nabiałem. Tłuszcz działa jak nośnik aromatu - wydobywa go i podkreśla.
Ten trik ma też znaczenie dla zdrowia. Obróbka cieplna pomaga zmniejszyć zawartość kwasu szczawiowego, a połączenie z tłuszczem i śmietaną sprawia, że organizm lepiej radzi sobie z jego obecnością.
Co więcej - krótkie smażenie zamiast długiego gotowania pozwala zachować więcej smaku i części składników odżywczych.
Zupa szczawiowa - przepis z restauracyjnym trikiem
Składniki na około 4 porcje:
- 1,5-2 l bulionu (warzywnego lub drobiowego)
- 2-3 garście świeżego szczawiu
- 2-3 ziemniaki
- marchewka i pietruszka
- 1/2 cebuli
- 1-2 łyżki masła
- 2 łyżki śmietany 18%
- sól, pieprz
- jajka na twardo do podania
Przygotowanie:
Do bulionu dodaj warzywa i ziemniaki, gotuj do miękkości. Szczaw dokładnie umyj, osusz i drobno posiekaj. Na patelni rozpuść masło i podsmaż szczaw przez 2-3 minuty.
Dodaj go do zupy dopiero na końcu i gotuj jeszcze chwilę.
Śmietanę zahartuj i wlej do garnka. Dopraw zupę do smaku i podawaj z jajkiem.
Szczaw wraca do łask i dba o lekki brzuch
Moda na zdrowe jelita sprawia, że inaczej patrzymy na sezonowe produkty. Zamiast szukać egzotycznych superfoods, wracamy do tego, co znane - ale trochę zapomniane. Szczaw jest jednym z najlepszych przykładów.
Nie jest prostym składnikiem, bo zawiera niekorzystne substancje, ale dobrze przygotowany, może wspierać trawienie, sprzyjać jelitom, dawać uczucie lekkości i po prostu dobrze smakować.
