Upał w mieszkaniu - jak sobie radzić? Są oficjalne zalecenia w kwestii okien
Nadal jednym z najczęściej popełnianych błędów podczas fali upałów jest otwieranie okien. Zagorzali fani tej metody zwykle mówią, że "jest im duszno", ale wietrzenie w gorące dni to gotowy przepis na mieszkanie nagrzane do tego stopnia, że wysoka temperatura pozostanie w nim jeszcze w nocy.
Doskonale rozumieją to chociażby Włosi czy Hiszpanie, u których zasada jest prosta - zamykamy dom na cały dzień, wietrzymy dopiero nocą. Nie jest to jednak kwestia kulturowa.
Program Środowiskowy ONZ zaleca, by w dzień zamykać zasłony, rolety i okna po nasłonecznionej stronie, a mieszkanie przewietrzyć dopiero wtedy, gdy na zewnątrz robi się chłodniej. Podobne wskazówki podaje brytyjski serwis rządowy GOV.UK: w czasie gorącej pogody warto zamykać okna i zasłony w pomieszczeniach wystawionych na słońce.
Polskie instytucje również zalecają podobną strategię: w dzień zamykać i zasłaniać okna, a mieszkanie wietrzyć wczesnym rankiem, wieczorem lub nocą, gdy temperatura na zewnątrz spada. RCB pisze o zamykaniu okien i żaluzji, aby ograniczyć napływ gorącego powietrza, a Komenda Główna PSP wskazuje, by okna otwierać tylko rano i nocą, gdy jest chłodniej.
W praktyce wygląda to tak: rano zamykamy mieszkanie, wieczorem robimy przeciąg.
W blokach i kamienicach szczególnie ważne jest, aby z zamykaniem okien nie czekać do południa. Jeśli ściany, szyby i podłogi zdążą się nagrzać, lokal będzie oddawał ciepło jeszcze długo po zachodzie słońca.
Sposób na upały - rolety, zasłony czy markizy? A może coś tańszego?
Zamknięcie okna to jedno, ale ważne jest też jego odpowiednie zasłonięcie.
Program Środowiskowy ONZ podkreśla, że zewnętrze zasłony sa dużo skuteczniejsze od wewnętrznych, bo powstrzymują promienie słoneczne przed nagrzewaniem szyby która potem swoje ciepło oddaje do środka mieszkania. W Wielkiej Brytanii zauważono ogromny wzrost zainteresowania zewnętrznymi osłonami okien.
Wiadomo, w środku fali upałów trudno będzie kupić i zamontować zewnętrze rolety czy markizy, ale nie zawsze potrzeba drogich rozwiązań.
Jeżeli nie masz rolety zewnętrzej czy żagla przeciwsłonecznego na balkonie pomoże jasny parasol, albo mata bambusowa. Świetnie działają też duże rośliny, które z zewnątrz zasłaniają okna, albo po prostu zwykłe zasłony czy prześcieradła zamocowane na zewnątrz.
Jeśli słońce przez kilka godzin pada bezpośrednio na okno, warto połączyć zasłonę wewnętrzną i zewnętrzną - nawet prowizoryczną. Jeżeli mówimy o balkonie, osłonięcie go od zewnątrz daje podwójnną korzyść - mniej nagrzewa się także sama płyta balkonu.
Zobacz również:
Jak się ochłodzić bez klimatyzacji. Prosty patent na tropikalne noce - "cool corner"
Znów doświadczamy tropikalnych nocy, gdy temperatura na zewnątrz nie spada poniżej 20 stopni, a zasypianie i regenerujący sen stają się dla nas niemalże niemożliwe.
Ciekawy sposób na takie sytuacje opisała w U.S. News Ashley Ward, ekspertka Duke University zajmująca się wpływem ekstremalnych upałów na zdrowie ludzi i funkcjonowanie lokalnych społeczności. Ward radzi, by w czasie fali gorąca przygotować jedno chłodniejsze miesjce w domu, które będzie służyło do snu i odpoczynku, tzw. "cool corner".
Jak to zrobić? Wybierz najchłodniejszy pokój, najlepiej od północy albo ten, który najkrócej jest nasłoneczniony. Zasłoń okna już rano, ogranicz używanie elektroniki, przenieś tam materac albo coś innego do spania, lekką pościel, wodę, mokry ręcznik i wentylator.
Pomysł może wydawać się wymagający, ale gra zdecydowanie jest warta świeczki. Jeśli sypialni nie da się ochłodzić, warto przez kilka dni spać gdzie indziej, bo regenerujący sen, zwłaszcza dla seniorów jest szczególnie ważny właśnie w upały. "Cool corner" to dobre rozwiązanie, gdy nie mamy klimatyzacji.
Wentylator nie wystarczy. W trakcie upałów warto wypróbować spryskiwacz
Wiatraki to jedna z rzeczy, która w trakcie fali upałów jako pierwsza znika ze sklepowych półek, ale najnowsze badania pokazują, ze przy temperaturach powyżej 35 stopni Celsjusza nawiew nie wystarczy, aby obniżyć temperaturę ciała - zwłaszcza u osób starszych.
Autorzy przeglądu opublikowanego w "The Lancet Planetary Health" podkreślają, że wentylatory poprawiają parowanie potu, ale przy ekstremalnym gorącu efekt ten może być niewystarczający.
Co w takim razie robić? Najlepiej połączyć działanie wiatraka z innym sprytnym gadżetem. Badanie opisane przez Uniwersytet w Sydney wskazało, że nawiew wraz z nawilżaniem skóry może zmniejszać obciążenie cieplne organizmu u osób starszych.
Można więc używać prostego spryskiwacza z wodą, zwilżać przedramiona, kark i łydki, a następnie włączyć delikatny nawiew.
Szybkie sposoby na ochłodzenie. Mokra chusta i chłodna, a nie zimna, woda
Gdy w domu już jest gorąco, pora schłodzić ciało, nie tylko powietrze. ONZ zaleca podczas ekstremalnego gorąca chłodne prysznice lub kąpiele, zimne okłady, moczenie stóp, spryskiwanie skóry wodą oraz zwilżanie odzieży. To proste metody, które można zastosować bez specjalnego sprzętu.
W domu sprawdzi się mokra chusta na kark, spryskiwacz do roślin używany na przedramiona i łydki, chłodna woda w misce pod biurkiem albo krótki, letni prysznic przed snem.
Ważne, by unikać gwałtownego szoku termicznego, zwłaszcza po długim przebywaniu na słońcu. Lepiej schładzać ciało stopniowo, regularnie i łagodnie.
Najgorętsza pora dnia? RCB przypomina, że nie chodzi o południe
Wiele osób nadal sądzi, że najcieplejszym momentem dnia jest samo południe. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa przypomina jednak, że najwyższa temperatura powietrza przy powierzchni ziemi zwykle występuje między godziną 15.00 a 18.00, natomiast największe promieniowanie UV notowane jest około 12.00-13.00.
To ważna wskazówka przy planowaniu dnia. Zakupy, spacer z psem, prace na balkonie, większe sprzątanie czy załatwianie spraw w mieście lepiej przenieść na rano albo późniejszy wieczór. Godzina 16.00 nie zawsze oznacza, że najgorsze minęło. Często to właśnie wtedy mieszkanie i ulice są najbardziej nagrzane.
Zobacz również:
Upały wróciły - jak sobie radzić? To najskuteczniejsze metody, gdy brak klimatyzacji
Najprostszy sposób na upał w mieszkaniu nie zaczyna się od wentylatora, ale od zatrzymania gorąca na zewnątrz. W dzień zamknij okna, zasłoń szyby, zadbaj o cień przed oknem i ogranicz nagrzewanie pomieszczeń. Gdy temperatura na zewnątrz spadnie, przewietrz mieszkanie. Jeśli nie da się schłodzić całego lokalu, przygotuj jeden chłodny kąt do odpoczynku. A gdy ciało potrzebuje szybkiej ulgi, sięgnij po wodę: spryskiwacz, mokrą chustę, chłodny prysznic albo miskę z wodą na stopy.
