Czym jest zakwas buraczany i jak powstaje?
Zakwas buraczany to naturalnie sfermentowany sok z buraków, powstający w procesie kiszenia. Przygotowuje się go z buraków, wody i soli, a czasem wzbogaca o czosnek, liść laurowy lub ziele angielskie. Mimo dodatków, jego podstawą pozostaje prosty, tradycyjny skład.
Kluczowy w całym procesie jest czas, ponieważ zakwas nie tworzy się od razu. Po połączeniu składników zaczyna się fermentacja - naturalny proces zachodzący dzięki bakteriom kwasu mlekowego. Na początku buraki oddają do zalewy kolor i smak, ale dopiero z czasem zachodzą właściwe zmiany chemiczne, które nadają napojowi aromat i wyrazistość.
W trakcie fermentacji cukry zawarte w burakach są przekształcane w kwas mlekowy, odpowiedzialny za kwaśny smak oraz właściwości typowe dla kiszonek. Im dłużej trwa ten proces, tym bardziej intensywny i pełny staje się smak zakwasu.
Zbyt krótka fermentacja sprawia, że napój jest jeszcze "niedojrzały" i ma łagodny smak. Zwykle cały proces trwa od kilku dni do około dwóch tygodni i zależy głównie od temperatury otoczenia - w cieple przebiega szybciej, choć wymaga większej kontroli, by zachować odpowiednią jakość.
Co kryje w sobie zakwas buraczany?
Zakwas buraczany ma sporo cennych składników odżywczych. Przede wszystkim zawiera naturalne probiotyki, które mogą wspierać mikroflorę jelitową.
Do tego dochodzą składniki obecne w burakach, które częściowo przechodzą do zakwasu, takie jak potas, magnez, żelazo czy foliany (witamina B9), dzięki czemu napój zyskuje dodatkową wartość odżywczą.
Zakwas jest też źródłem antyoksydantów, w tym betainy - związku, któremu przypisuje się działanie wspierające pracę wątroby oraz naturalne procesy oczyszczania organizmu.
Dlaczego w ogóle się go pije? Możliwe korzyści zakwasu buraczanego
Zakwas buraczany dla wielu osób stanowi prosty i naturalny sposób na uzupełnienie codziennej diety.
Najczęściej sięga się po niego ze względu na układ trawienny. Jak podkreślają eksperci żywienia, zakwas buraczany może wspierać jego prawidłowe funkcjonowanie. U niektórych osób może łagodzić uczucie ciężkości lub wzdęcia po posiłkach, choć na początku wprowadzania produktów fermentowanych reakcje organizmu mogą być różne.
Dużo mówi się także o jego wpływie na odporność. Jelita odgrywają istotną rolę w pracy układu immunologicznego, dlatego regularne spożywanie fermentowanych produktów często traktowane jest jako element wspierający naturalne mechanizmy obronne organizmu.
Zakwas buraczany bywa również kojarzony z energią i ogólną wydolnością. Wynika to z obecności naturalnych związków zawartych w burakach, które mogą wspierać krążenie i lepsze wykorzystanie tlenu, dlatego często sięgają po niego osoby aktywne fizycznie.
Nie bez znaczenia pozostaje też jego skład mineralny. Może stanowić uzupełnienie diety w takie składniki jak żelazo czy inne mikroelementy obecne w burakach, choć nie zastępuje dobrze zbilansowanego jadłospisu.
Warto przy tym pamiętać, że zakwas buraczany nie jest środkiem leczniczym, a raczej dodatkiem do diety, który może wspierać organizm w codziennym funkcjonowaniu.
Czy każdy może pić zakwas buraczany?
Mimo wielu potencjalnych korzyści, jak podkreślają eksperci, zakwas buraczany nie jest napojem odpowiednim dla każdego.
Ostrożność powinny zachować przede wszystkim osoby z chorobami nerek lub skłonnością do kamicy nerkowej, a także te, które muszą ograniczać spożycie sodu. W ich przypadku regularne sięganie po zakwas może nie być wskazane ze względu na jego naturalny skład i zawartość soli.
Uwaga dotyczy również osób z problemami ze strony układu pokarmowego, takimi jak refluks czy nadkwaśność. Ze względu na swoją kwasowość zakwas buraczany może nasilać nieprzyjemne objawy i powodować dyskomfort po spożyciu.
Ile zakwasu buraczanego można pić i czy lepiej robić to rano?
Najczęściej zaleca się umiarkowane ilości - zwykle około 50-200 ml dziennie. Na początek warto jednak zacząć od mniejszych porcji, nawet kilku łyków, aby sprawdzić reakcję organizmu. Zakwas ma intensywny smak i działanie, dlatego nie każdy toleruje go w taki sam sposób.
Jeśli chodzi o porę dnia, wiele osób wybiera poranek, często na czczo. Wynika to z przekonania, że w takiej formie może lepiej rozpocząć trawienie i pobudzić organizm. Nie jest to jednak sztywna zasada, zakwas można pić również w ciągu dnia, np. przed posiłkiem lub jako jego uzupełnienie. Najważniejsze jest to, jak reaguje na niego organizm i kiedy czujemy się po nim najlepiej.
Czy zakwas buraczany można kupić, czy trzeba zrobić samemu?
Zakwas buraczany można zarówno przygotować w domu, jak i kupić gotowy w sklepie. W marketach, sklepach ze zdrową żywnością czy online dostępne są wersje gotowe do spożycia (małe butelki za około 7-10 złotych), często niepasteryzowane i przeznaczone do picia od razu.
Jednocześnie wiele osób nadal robi go samodzielnie, ponieważ jego przygotowanie jest proste i wymaga jedynie podstawowych składników oraz czasu na fermentację.
To jak, skusisz się?
Zobacz też:
Nie tylko dodatek do ogórków. Jakie właściwości zdrowotne ma zalewa z kiszonek?
Pomaga ograniczyć słodycze, wspiera trawienie i ułatwia kontrolę wagi. Wystarczy łyżeczka dziennie
Wspiera jelita, trawienie i odporność. Wystarczy kilka łyków na czczo
