Wyspa, na którą trafiali ludzie odcięci od świata
Spinalonga znajduje się niedaleko północno-wschodniego wybrzeża Krety, w pobliżu popularnego kurortu Elounda. Dziś jest jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc w tej części Grecji, ale jeszcze w XX wieku jej nazwa budziła zupełnie inne skojarzenia.
W 1903 roku greckie władze zdecydowały, że Spinalonga stanie się miejscem izolacji dla osób chorych na trąd. Pierwsi mieszkańcy trafili na wyspę rok później.
W tamtych czasach choroba ta wywoływała ogromny strach. Brak skutecznego leczenia i niewielka wiedza medyczna sprawiały, że osoby dotknięte chorobą często były odsuwane od reszty społeczeństwa.
Dla wielu mieszkańców Krety przyjazd na Spinalongę oznaczał nagłą utratę dawnego życia. Nie chodziło tylko o rozstanie z rodziną i przyjaciółmi. Obowiązujące wówczas przepisy sprawiały, że osoby trafiające na wyspę traciły część swoich praw, a ich majątek mógł zostać przejęty. W przypadku części mieszkańców przepisy przewidywały także formalne rozdzielenie małżeństw.
Jedna diagnoza mogła więc oznaczać nie tylko walkę z chorobą, ale również całkowite odcięcie od świata, który znali.
Na wyspie powstało małe miasto
Choć Spinalonga miała być miejscem odosobnienia, z czasem jej mieszkańcy zaczęli tworzyć własną społeczność. Na wyspie pojawiły się domy, sklepy, piekarnie, kawiarnie, a nawet szkoła. Miejsce, które początkowo służyło izolacji osób chorych na trąd, zaczęło przypominać niewielkie miasteczko.
Mieszkańcy nie chcieli spędzić życia wyłącznie w cieniu choroby. Pracowali, robili zakupy, spotykali się i organizowali codzienność tak, jakby nadal byli częścią normalnego świata.
Z czasem między mieszkańcami rodziły się przyjaźnie, a nawet związki. Na wyspie odbywały się uroczystości, święta i spotkania. Działały miejsca, w których ludzie mogli spędzać czas razem i choć na chwilę zapomnieć o trudnej sytuacji.
Rodziny nie zapominały o mieszkańcach Spinalongi
Choć życie na wyspie oznaczało rozłąkę, nie wszyscy zostali całkowicie odcięci od bliskich. Niektóre rodziny odwiedzały krewnych, zdarzało się również, że bliscy decydowali się zamieszkać na wyspie, aby opiekować się członkami rodziny.
Ważną rolę w życiu społeczności odgrywali także duchowni. Na wyspie znajdowała się prawosławna kaplica, a nabożeństwa i wsparcie duchowe pomagały mieszkańcom radzić sobie z trudną codziennością.
Dlaczego niektórzy nazywali ją "wyspą bez powrotu"?
Określenie to wiązało się przede wszystkim z lękiem, jaki przez lata towarzyszył trądowi. W czasach, gdy choroba była praktycznie nieuleczalna, wiele osób uważało, że trafienie na Spinalongę oznacza pozostanie tam już na zawsze.
Rzeczywistość była jednak bardziej złożona. Niektórzy mieszkańcy mogli opuścić wyspę, szczególnie po pojawieniu się skutecznych metod leczenia.
Przełom nastąpił w połowie XX wieku. Rozwój medycyny sprawił, że trąd przestał być chorobą oznaczającą dożywotnią izolację. W 1957 roku leprozorium zostało zamknięte. Ostatni mieszkańcy opuścili Spinalongę, a wyspa zaczęła powoli zmieniać swoje znaczenie.
Dziś Spinalonga przyciąga tysiące turystów
Obecnie trudno uwierzyć, że ta niewielka wyspa jeszcze kilkadziesiąt lat temu była miejscem tak wielu trudnych historii.
Spinalonga zachwyca widokami - turkusową wodą i pięknym położeniem u wybrzeży Krety. Jednak gdy tylko zejdzie się z pokładu łodzi i zacznie spacerować między kamiennymi uliczkami, opuszczonymi domami i pozostałościami dawnych budynków, atmosfera tego miejsca zmienia się całkowicie.
Za murami i ruinami kryją się historie ludzi, którzy musieli zostawić swoje dawne życie i przez lata próbowali odnaleźć normalność w miejscu odciętym od świata.
Jak dostać się na Spinalongę i dlaczego warto ją odwiedzić?
Na Spinalongę można dostać się tylko łodzią. Najpopularniejsze połączenia kursują z Plaki i Eloundy, a także z Agios Nikolaos. Sama przeprawa trwa krótko, ale już z pokładu można zobaczyć wyspę z innej perspektywy.
Po dotarciu na miejsce warto zwrócić uwagę nie tylko na pozostałości dawnego leprozorium, ale także na wenecką twierdzę, która góruje nad wyspą. Została zbudowana w XVI wieku przez Wenecjan i przez lata miała chronić strategiczny punkt u wybrzeży Krety.
Dziś spacer po twierdzy pozwala zobaczyć wyspę z innej perspektywy. Z jednej strony rozciąga się widok na błękitne morze i wybrzeże Krety, z drugiej - kamienne budynki, które przypominają o historii mieszkańców izolowanych tu w XX wieku.
Zobacz też:
To jeden z najpiękniejszych szlaków w Europie. Czekają drabinki, wodospady i wąwozy
Już nie Zakopane. Coraz więcej Polaków wybiera latem Krynicę-Zdrój
"Wyjść jak Zabłocki na mydle". Historia człowieka, który chciał zrobić interes życia
