Długa historia "Colesława"
Dzisiaj kremowa surówka coleslaw kojarzy się przede wszystkim z burgerami, grillowanym mięsem i amerykańskimi restauracjami. Ale historia tej popularnej potrawy sięga aż starożytności, jej korzenie zaś znajdują się w Europie. Co więcej, w Polsce od dawien dawna przygotowywaliśmy bardzo podobną surówkę z kapusty, choć nikt wtedy nie nazywał jej "coleslaw" czy też - w spolszczonej wersji "colesławem".
Zasadniczo coleslaw to surówka, której podstawowym składnikiem jest drobno poszatkowana lub pokrojona kapusta połączona z sosem na bazie octu lub majonezu. Przepisy na coleslaw różnią się w zależności od regionu i często zawierają dodatkowe składniki, takie jak marchew, seler, jabłka, ser, cebula, rodzynki, musztarda czy mak. Niezmiennym elementem wszystkich wariantów pozostaje jednak kapusta.
Skąd pochodzi surówka coleslaw?
Już starożytni Grecy i Rzymianie spożywali sałatki z posiekanej kapusty doprawione octem, ziołami i przyprawami. Kapustę traktowano nie tylko jako pożywienie, lecz także jako środek wspomagający zdrowie.
Prawdziwy przodek współczesnej surówki coleslaw pochodzi z Niderlandów. Holendrzy przygotowywali surówkę z kapusty z dodatkiem octu i tłuszczu. Ich przepis trafił do Ameryki wraz z osadnikami, którzy osiedlili się na terenach dzisiejszego stanu Nowy Jork. Potem było już z górki - wraz z ekspansją amerykańskiej kultury pod koniec XX wieku amerykańska surówka rodem z Niderlandów wróciła na stary kontynent pod nazwą coleslaw, a my z zaskoczeniem stwierdziliśmy, że... smakuje niemal identycznie jak nasza surówka z białej kapusty.
A skąd się wziął polski colesław?
Nazwa surówki pochodzi z języka niderlandzkiego od słowa koolsla, które jest skrótem koolsalade (kool - kapusta, salade - sałatka).
W języku angielskim nazwa została uproszczona do formy "coleslaw", która następnie rozpowszechniła się na całym świecie. W Polsce najczęściej spotykamy zapis "coleslaw", choć w mowie potocznej pojawiają się również formy "kolesław" czy "koleslo". Kolesław bywa nawet odmieniany(zamówię sobie kolesława), wielu osobom kojarząc się na przykład z imieniem Bolesław. Zasadniczo nazwy coleslaw (czytanej kəʊlslɔː) nie odmienia się.
Czym coleslaw różni się od zwykłej surówki z kapusty?
Jeśli zaś zastanawiacie się, czy polska surówka z kapusty to po prostu coleslaw, odpowiadamy.
Na pierwszy rzut oka obie sałatki wyglądają niemal identycznie. Zarówno klasyczny coleslaw, jak i polska surówka bazują na białej kapuście i marchewce. Różnica tkwi przede wszystkim w sosie.
Tradycyjny coleslaw ma kremową konsystencję dzięki połączeniu majonezu, jogurtu lub śmietany z dodatkiem musztardy, octu albo soku z cytryny. Smak powinien być jednocześnie lekko słodki, kwaśny i delikatny.
Polskie surówki częściej przygotowywano na bazie oleju, śmietany lub zalewy octowej. Były bardziej wytrawne, kwaśne i zdecydowanie mniej kremowe.
Przepis na klasyczną kremowę surówkę coleslaw
Składniki:
- ½ główki białej kapusty
- 2 marchewki
- ½ małej cebuli
- 4 łyżki majonezu
- 2 łyżki jogurtu naturalnego
- 1 łyżeczka musztardy
- 1 łyżka soku z cytryny lub octu jabłkowego
- 1 łyżeczka cukru
- sól i świeżo mielony pieprz
Przygotowanie:
Kapustę bardzo cienko poszatkuj i lekko posól. Marchewkę zetrzyj na tarce, a cebulę drobno posiekaj. W osobnej misce połącz majonez, jogurt, musztardę, cukier i sok z cytryny.
Wymieszaj warzywa z sosem i odstaw surówkę do lodówki na co najmniej 30 minut. Dzięki temu kapusta lekko zmięknie, a smaki się połączą.
Czy w PRL-u jedliśmy coleslaw?
W czasach PRL-u bardzo popularne były surówki z białej kapusty i marchewki podawane do kotletów, mielonych czy dań obiadowych. W wielu domach dodawano także cebulę, jabłko, śmietanę lub odrobinę majonezu.
Problem polega wyłącznie na nazwie. W Polsce nikt nie używał określenia "coleslaw", ponieważ trafiło ono do naszego języka dopiero po latach 90., wraz z rozwojem restauracji serwujących kuchnię amerykańską i sieci fast food. Można więc powiedzieć, że Polacy znali tę surówkę od pokoleń, choć przygotowywali ją po swojemu. Dzisiejszy coleslaw jest po prostu bardziej kremową, amerykańską wersją dobrze znanej surówki z kapusty.
A ty co jesz - coleslaw czy surówkę z kapusty?
Granica między wersją oryginalną a jej polską odpowiedniczką bywa bardzo cienka. Jeśli kapustę połączymy z majonezowym sosem i odstawimy na chwilę do lodówki, otrzymamy klasyczną coleslaw. Jeżeli doprawimy ją jedynie olejem, octem lub śmietaną, będzie to tradycyjna polska surówka.
Niezależnie od nazwy jedno pozostaje niezmienne - prosta surówka z kapusty od wieków należy do najpopularniejszych dodatków do obiadu na całym świecie.
