Telefon po godzinach? Dla różnych pokoleń oznacza coś innego
Ewa Skibińska przyznała, że od początku kariery traktowała aktorstwo nie tylko jako zawód, lecz także jako istotną część własnej tożsamości. Nie oddzielała wyraźnie życia zawodowego od prywatnego, pozostając niemal nieustannie dostępna - także wtedy, gdy dzwonił nieznany numer, pod którym mógł kryć się reżyser lub producent z propozycją współpracy.
Nie oznacza to jednak, że bezkrytycznie podporządkowywała się wszystkim oczekiwaniom. Aktorka podkreślała, że potrafiła walczyć o swoje zdanie, choć w pierwszych latach kariery zdarzało jej się również obawiać przełożonych i rezygnować z prywatności, by udowodnić swoją wartość.
Zupełnie inaczej do zawodowej dyspozycyjności podchodzi Mateusz Pawłowski. Młody aktor nie uważa, by konieczne było pozostawanie pod telefonem przez całą dobę. Jeśli nie odbierze połączenia, może przecież oddzwonić, a ewentualna propozycja zawodowa nie powinna wymagać nieustannego oczekiwania na kontakt.
"Uważam, że człowiek spełniony to jest też człowiek, który [...] ma swoje pasje, ma swoje hobby" - przekonywał, zwracając uwagę na znaczenie zainteresowań niezwiązanych z wykonywanym zawodem.
Różnica między Ewą i Mateuszem ujawniła się również w sposobie postrzegania własnej tożsamości. Podczas gdy Skibińska mówiła o sobie przede wszystkim jako o aktorce, Pawłowski zgodził się ze stwierdzeniem, że w pierwszej kolejności jest po prostu Mateuszem, a dopiero później przedstawicielem swojego zawodu.
Nadgodziny i oczekiwania. Młodzi chcą ustalać własne zasady
O potrzebie wyraźnego oddzielania pracy od życia prywatnego mówiła także Julia Zbyszewska. Odniosła się przy tym do stereotypu dotyczącego pokolenia Z, przedstawiającego je jako niechętne obowiązkom i unikające wysiłku.
"My chcemy pracować, ale nie chcemy być wykorzystywani" - podkreślała.
Zbyszewska zaznaczyła, że nie sprzeciwia się pozostawaniu w pracy dłużej, jeśli wymaga tego realizacja ważnego projektu. Oczekuje jednak możliwości późniejszego odebrania dodatkowo przepracowanych godzin. Jak przyznała, już podczas rozmów rekrutacyjnych porusza kwestie nadgodzin i warunków ich rozliczania.
Odmienne podejścia do obowiązków zawodowych wyjaśniała również Katarzyna Krzywicka-Zdunek. Socjolożka zwracała uwagę, że różnice między pokoleniami wynikają także z warunków społecznych i gospodarczych, w których poszczególne generacje rozpoczynały dorosłe życie.
"To też jest związane z tym, w jakich czasach te pokolenia wkraczały w dorosłość" - tłumaczyła.
Ekspertka przypomniała, że dawniej większe znaczenie przypisywano zawodowym autorytetom czy hierarchii. Z kolei osoby rozpoczynające kariery w okresie transformacji ustrojowej dorastały w atmosferze szczególnego nacisku na sukces. Długie godziny spędzane w biurze, a nawet wyjazdy integracyjne w weekendy, bywały wówczas traktowane jako naturalny element życia zawodowego.
Krzywicka-Zdunek podkreślała jednak, że to właśnie wcześniejsze pokolenia przecierały szlaki obecnym pracownikom. Dziś również one uczą się większej dbałości o odpoczynek i zachowywania równowagi między obowiązkami zawodowymi a czasem prywatnym.
Kariera czy rodzina? Zmienia się nie tylko podejście do obowiązków
Dyskusja o dyspozycyjności doprowadziła również do pytania o cenę zawodowego zaangażowania. Julia Zbyszewska przywołała doświadczenia własnej rodziny, opowiadając o mamie, która bardzo dużo pracowała i nie zawsze mogła uczestniczyć w ważnych wydarzeniach z jej życia. Podkreśliła, że nie ma do niej o to pretensji, ponieważ rozumie realia tamtych czasów. Sama chciałaby jednak w przyszłości inaczej ustalać priorytety i nie rezygnować z obecności przy ważnych chwilach swoich bliskich z powodu oczekiwań przełożonego.
Na tę wypowiedź Ewa Skibińska odpowiedziała osobistym wspomnieniem z początków własnego macierzyństwa.
Aktorka opowiedziała o czasie, gdy była już w ciąży i ubiegała się o kolejne role. Po rozwiązaniu zaś wróciła bardzo szybko do pracy, a swoim maleństwem zajmowała się w przerwach między próbami i spektaklami w teatrze. Dziś z podziwem obserwuje młodsze aktorki, które potrafią otwarcie mówić o potrzebie przerwy i stawiać w tej kwestii wyraźne granice.
Krzywicka-Zdunek zwróciła jednak uwagę, że możliwość przedkładania życia rodzinnego nad zawodowe zależy także od indywidualnej sytuacji. Inaczej wygląda podejmowanie takich decyzji przy wsparciu partnera, a inaczej w przypadku osoby samodzielnie wychowującej potomstwo. Nie każdy może pozwolić sobie na dłuższą przerwę w pracy, nawet jeśli chciałby poświęcić więcej czasu rodzinie.
Sama Skibińska zaznaczyła z kolei, że nie wszyscy młodzi ludzie pragną jasno oddzielać pracę od pozostałych sfer życia. Wśród jej młodszych znajomych są również osoby gotowe bez reszty poświęcać się aktorstwu, szukające w intensywnej pracy artystycznych wyzwań i możliwości rozwoju.
Rozmowa pokazała, że podział na starszych, którzy żyją pracą, i młodszych, którzy chcą od niej odpoczywać, jest zbyt dużym uproszczeniem. Wiele zależy od osobistych wyborów, zawodowych doświadczeń i okoliczności życiowych. Poszczególne pokolenia mogą się przy tym od siebie uczyć - zarówno wytrwałości i zaangażowania, jak i umiejętności stawiania granic. Nie chodzi bowiem o to, które z nich ma rację, lecz o możliwość kształtowania życia zawodowego na własnych zasadach.
