Katarzyna Bórawska jest prawniczką zajmującą się przede wszystkim prawem rodzinnym, karnym i gospodarczym. W praktyce prowadzi głównie sprawy rozwodowe, alimentacyjne, dotyczące podziału majątku i kontaktów z dzieckiem, a także sprawy spadkowe i cywilne. Dziś opowiedziała o sytuacjach, w których to dorosłe dzieci mogą zostać zobowiązane do płacenia alimentów na rzecz rodziców.
Kiedy dorosłe dzieci mogą płacić alimenty na rodziców?
W polskim prawie alimenty są opisywane jako regularne świadczenia na utrzymanie członka rodziny. Co ważne, obowiązek alimentacyjny nie działa wyłącznie w jedną stronę. Prawo przewiduje również sytuacje, w których to dziecko może zostać zobowiązane do wsparcia rodzica.
Jeżeli dorosły rodzic domaga się alimentów od dziecka, pod uwagę brane są przede wszystkim dwa warunki. Po pierwsze, rodzic musi znajdować się w niedostatku, czyli nie być w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb. Po drugie, dziecko musi mieć realne możliwości zarobkowe i majątkowe. Wysokość alimentów zależy więc zarówno od potrzeb rodzica, jak i sytuacji finansowej dziecka.
Jak tłumaczyła Katarzyna Bórawska, polskie prawo rodzinne opiera się na zasadzie solidarności rodzinnej. Oznacza to, że członkowie rodziny powinni wspierać się w sytuacji, gdy jedna ze stron nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać.
Sąd bierze pod uwagę relacje rodzinne
Prawniczka zwróciła uwagę, że sąd analizuje także relacje rodzinne i wcześniejsze zachowanie rodzica wobec dziecka. Jeśli żądanie alimentów byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, roszczenie może zostać oddalone.
W praktyce chodzi między innymi o sytuacje, w których rodzic przez lata rażąco zaniedbywał swoje obowiązki, stosował przemoc lub był całkowicie nieobecny w życiu dziecka. O takiej historii opowiedziała również Lena goszcząca w studiu. Kobieta nie chciała płacić alimentów na rzecz ojca, który - jak relacjonowała - nie wywiązywał się wcześniej z obowiązków rodzicielskich. Sąd przychylił się do jej stanowiska.
Coraz więcej spraw dotyczy kosztów opieki nad seniorami
Jak podkreślała Katarzyna Bórawska, częściej spotykane są jednak sytuacje dotyczące seniorów, którzy wcześniej wychowywali dzieci i byli obecni w ich życiu, ale z czasem nie są już w stanie samodzielnie pokrywać kosztów utrzymania czy opieki.
"Niedostatek to jest brak możliwości samodzielnego zapewnienia sobie podstawowych potrzeb" - tłumaczyła prawniczka. "Czyli na przykład taki senior nie może zapewnić sobie czynszu, opłat, leków, rehabilitacji czy innych podstawowych potrzeb".
Ekspertka zwróciła uwagę, że coraz więcej spraw dotyczy kosztów prywatnych domów opieki i codziennego utrzymania seniorów. Jak mówiła, w praktyce pomoc prawną osobom starszym często zapewniają również MOPS-y, GOPS-y lub domy pomocy społecznej.
Katarzyna Bórawska zaznaczyła także, że rodzic nie musi pozywać wszystkich dzieci jednocześnie. Może wystąpić o alimenty wobec jednego lub kilku z nich.
Warto też pamiętać, że nawet jeśli sąd wcześniej oddalił roszczenie rodzica, sprawa może wrócić ponownie, jeśli sytuacja życiowa seniora znacząco się zmieni.
