Skąd pomysł na francuską zapiekankę ziemniaczaną?
Francuzi od dawna mają słabość do ziemniaków zapiekanych ze śmietanką. Jednym z najbardziej znanych takich dań jest gratin dauphinois, pochodzące z regionu Dauphiné na południowym wschodzie Francji.
Klasyczna wersja jest bardzo prosta. Cienkie plasterki ziemniaków piecze się ze śmietanką lub mlekiem, czosnkiem i przyprawami. Co ciekawe, tradycyjny gratin dauphinois nie potrzebuje nawet sera - kremową konsystencję zawdzięcza ziemniakom i śmietance.
W innych częściach Francji ziemniaczane zapiekanki bywają jednak zdecydowanie bardziej treściwe. W górskich rejonach popularne są połączenia ziemniaków z serem, cebulą i boczkiem. Najbardziej znanym przykładem jest tartiflette, czyli sycąca alpejska zapiekanka z serem Reblochon.
Nasz przepis łączy oba te pomysły, ale w prostszej wersji na codzienny obiad czy kolację. Bierzemy kremowe ziemniaki ze śmietanką, dodajemy por, boczek i aromatyczny ser, a całość podkręcamy musztardą Dijon. Nie jest to więc jeden tradycyjny francuski przepis odtworzony krok po kroku, lecz szybka zapiekanka wyraźnie inspirowana francuskimi smakami.
Po francusku podobne danie można byłoby nazwać gratin de pommes de terre aux poireaux et au Comté, czyli po prostu zapiekanką ziemniaczaną z porem i serem Comté.
Zobacz też: Z wczorajszych ziemniaków, gotowy w 20 minut. Bubble & squeak - klasyk brytyjskiej kuchni w stylu zero waste
Francuska zapiekanka ziemniaczana z porem i serem
Czas przygotowania: około 20 minut
Czas pieczenia: 25-30 minut
Czas łącznie: około 50-55 minut
Porcje: 4
Składniki:
- 800 g ziemniaków
- 1 duży por
- 120-150 g wędzonego boczku
- 200 ml śmietanki 30 proc.
- 1,5 łyżki musztardy Dijon
- 160-180 g sera Comté
- 2 ząbki czosnku
- 3 łyżki panko lub bułki tartej
- 1 łyżeczka suszonego tymianku
- szczypta gałki muszkatołowej
- świeżo mielony pieprz i sól
Jak zrobić szybką zapiekankę ziemniaczaną?
1. Podgotuj ziemniaki
Piekarnik nagrzej do 220 stopni Celsjusza, góra-dół.
Ziemniaki obierz lub dokładnie wyszoruj i pokrój w cienkie plasterki o grubości około 3-4 mm. Wrzuć je do osolonego wrzątku i gotuj przez 6-7 minut.
Nie powinny być jeszcze zupełnie miękkie. Chodzi tylko o to, by skrócić późniejsze pieczenie. Dzięki temu cała zapiekanka będzie gotowa w mniej niż godzinę.
2. Podsmaż boczek i por
Boczek pokrój w niewielkie paski lub kostkę i wrzuć na rozgrzaną patelnię. Smaż przez kilka minut, aż zacznie się rumienić i wytopi trochę tłuszczu.
Por przekrój wzdłuż, dokładnie wypłucz, a następnie pokrój w półplasterki. Dodaj go do boczku i smaż około 5 minut. Por powinien zmięknąć i lekko się zezłocić.
Na koniec dodaj drobno posiekany czosnek, tymianek i świeżo mielony pieprz. Smaż jeszcze przez około pół minuty.
3. Przygotuj kremowy sos Dijon
Śmietankę wymieszaj z musztardą Dijon, gałką muszkatołową i pieprzem.
Z solą warto uważać. Zarówno boczek, jak i dojrzewający ser są już słone, dlatego najlepiej najpierw spróbować sosu.
Musztarda Dijon nie sprawi, że zapiekanka będzie mocno musztardowa. Jej zadaniem jest przede wszystkim dodać lekko pikantnej nuty i przełamać tłustość śmietanki oraz sera.
4. Ułóż zapiekankę
Naczynie żaroodporne delikatnie natłuść.
Na dnie ułóż połowę ziemniaków. Rozłóż na nich por z boczkiem, a następnie posyp mniej więcej połową startego sera.
Przykryj pozostałymi ziemniakami i polej wszystko śmietankowym sosem.
5. Zrób chrupiącą serową górę
Na powierzchni rozsyp pozostały ser oraz panko. Dodaj jeszcze odrobinę tymianku i świeżo mielonego pieprzu.
Piecz przez około 25-30 minut, aż ziemniaki będą miękkie, sos zgęstnieje, a góra stanie się złocista i chrupiąca.
Po wyjęciu z piekarnika odczekaj około 5 minut przed podaniem.
Co sprawia, że ta zapiekanka jest tak dobra?
Sekret smaku tego dania tkwi w różnych strukturach. Ziemniaki pozostają miękkie i kremowe, por jest delikatny i lekko słodkawy, boczek daje chrupkość, a roztopiony ser ciągnącą konsystencję. Na samej górze powstaje natomiast rumiana skorupka z sera i panko.
Do tego dochodzi aromat tymianku, czosnku, Dijon i gałki muszkatołowej. To proste składniki, ale razem tworzą smak, który bardzo mocno kojarzy się z jesienną, francuską kuchnią.
Jak zrobić ją jeszcze lepszą?
Jeśli nie uda się znaleźć sera Comté, można zastąpić go dobrym dojrzewającym serem o lekko orzechowym smaku. Ważne, żeby dobrze się topił i nie był zbyt łagodny.
Por warto podsmażyć nieco dłużej, zamiast tylko go zeszklić. Lekko złote fragmenty są słodsze i bardziej aromatyczne.
Panko daje bardziej chrupiący efekt niż zwykła bułka tarta. Można wymieszać je również z łyżką startego sera - wtedy na powierzchni powstanie jeszcze bardziej wyrazista skorupka.
A jeśli chcemy zrównoważyć kremową, serową zapiekankę czymś świeżym, najlepiej podać ją z prostą sałatą z winegretem albo kilkoma kwaśnymi ogórkami. Taki dodatek dobrze przełamuje bogaty smak ziemniaków, śmietanki i sera.
Smacznego!
