Anna Dymna ma 75 lat i od ponad pół wieku zajmuje wyjątkowe miejsce w polskim kinie i teatrze. Widzowie pokochali ją jako Marysię Wilczur w "Znachorze", Anię Pawlakównę w komediach "Nie ma mocnych" i "Kochaj albo rzuć", pamiętają również jej role w "Trędowatej" i "Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny". Od 1973 roku związana jest ze Starym Teatrem w Krakowie, od lat uczy młodych aktorów i pielęgnuje miłość do poezji. W 2003 roku założyła Fundację "Mimo Wszystko", która pomaga przede wszystkim dorosłym osobom z niepełnosprawnością intelektualną, a także wspiera osoby chore i potrzebujące rehabilitacji.
Choć całe pokolenia Polaków znają ją z ekranu, w rozmowie z Olą Filipek można było poznać Annę Dymną z jeszcze innej strony. Z jej niezwykłą pamięcią do ludzi, wielkim poczuciem humoru, czułością i mądrością płynącą z doświadczeń, których wystarczyłoby na kilka życiorysów.
Anna Dymna o życiu w Krakowie. Syn porównał ją do smoka wawelskiego
Od lat Kraków jest jej domem. Nie tylko dlatego, że właśnie tutaj pracuje i mieszka. Anna Dymna czuje się częścią tego miasta, a mieszkańcy traktują ją niemal jak kogoś z rodziny.
"Ja na rynku w Krakowie się czuję tak, jakbym była u siebie w domu. Ja mam tam tyle przyjaciół, którzy mnie tak znają. Tak, jakbym była ich rodziną. Jestem całe życie tam aktorką", opowiadała z uśmiechem.
Przywołała też zabawną historię sprzed lat. Umówiła się kiedyś z synem, wówczas jeszcze uczniem szkoły podstawowej, na krakowskim Rynku. Zapomniała jednak, że miejsce to jest pełne turystów, którzy natychmiast ją rozpoznali i zaczęli prosić o wspólne fotografie.
"Ze Sukiennicami mamy, ze smokiem mamy, to możemy sobie jeszcze z panią zrobić", wspominała słowa fanów.
Najbardziej rozbawiła ją późniejsza reakcja syna.
"Mój syn później się ze mnie śmiał: >>matka, oni ciebie traktują jak smoka, jak zabytek miasta Krakowa<<".

Wiesław Dymny, pierwszy mąż Anny Dymnej. Aktorka wciąż wraca do jego twórczości
Choć życie Anny Dymnej od dziesięcioleci związane jest z Krakowem, jej rozmowa z Olą Filipek odbyła się na scenie warszawskiego Teatru Ateneum. To miejsce również ma dla aktorki szczególne znaczenie.
Właśnie tutaj, w 1993 roku, odbyła się premiera spektaklu "Dymny. Piosenki, wiersze i wymyślania", opartego na twórczości Wiesława Dymnego. Anna Dymna była współautorką scenariusza, przygotowanego razem z Maciejem Wojtyszką. Wiesław Dymny - poeta, malarz, aktor i współtwórca Piwnicy pod Baranami - był jej pierwszym mężem. Zmarł w 1978 roku.
"Eh... Słuchajcie, ja tyle rzeczy przeżyłam, że teraz ile byśmy godzin musiały gadać tutaj... Mi się czasem wydaje, że żyję tysiąc lat", wyznała aktorka.
Mimo upływu niemal pięciu dekad wciąż wraca do twórczości męża, także podczas pracy ze studentami.
"Wiesia Dymnego teksty... Ja teraz to czytam, ze studentami czasem robię. Się okazuje, że one są tak aktualne, jakby były dziś pisane", przyznała.
Wspomnienia są dla Anny Dymnej czymś więcej niż opowieścią o przeszłości. Przekonuje, że spotkania z niezwykłymi ludźmi pozostają z nami na zawsze i potrafią dodawać siły nawet w najtrudniejszych momentach.
Anna Dymna wspomina Czesława Miłosza. Niezwykła historia z wizyty noblisty
W 2002 roku Anna Dymna zainicjowała Krakowski Salon Poezji, który od lat gromadzi miłośników literatury, aktorów i poetów. W rozmowie z Olą Filipek opowiadała o tym, jak wielką wartość mają dla niej kontakt ze sztuką i spotkania z ludźmi, których podziwia.
"W życiu ludzkim jest coś takiego, że nie wiem... Idziesz, widzisz słoneczniki Van Gogha i to jest ważne w twoim życiu. No przecież się nic nie zmienia. Albo poznasz na przykład Wisławę Szymborską albo Czesława Miłosza" - mówiła, uśmiechając się na samo wspomnienie.
Szczególnie piękna była historia wizyty Czesława Miłosza w jej domu.
"Czesław Miłosz był raz u mnie w domu. Ja pamiętam wszystko, co robił. Co jadł, to wiem, bo sama mu robiłam. Jak siedział, jak się patrzył, jak moje koty po nim chodziły...".
W pewnej chwili jedna z kotek zaczęła wbijać pazury w noblistę. Anna Dymna natychmiast ją skarciła, ale Miłosz poprosił, by zostawiła zwierzę w spokoju. Powiedział, że koty mają duszę i że bardzo je kocha.
Z pozoru niewielka, domowa scena stała się dla aktorki wspomnieniem, do którego wraca przez lata:
"I to jest tak ważna chwila w moim życiu. Jak mi jest źle czy coś, to ja sobie to przypominam i to mi daje jakąś siłę".
Anna Dymna o śmierci męża i tragicznym wypadku na Węgrzech
Jak mówiła Ola Filipek,życie nie oszczędzało aktorki. W krótkim czasie spotkało ją kilka dramatycznych wydarzeń, z których każde mogłoby zachwiać poczuciem bezpieczeństwa.
"Ja rzeczywiście miałam tak, że spaliło mi się mieszkanie, za trzy miesiące Wieśka znalazłam nieżywego, potem za trzy miesiące miałam koszmarny wypadek, który w sumie mnie uratował" - wspominała.
Po tragicznym wypadku samochodowym na Węgrzech długo dochodziła do siebie. Dziś, opowiadając o tamtym czasie, podkreśla, że ogromne znaczenie miały dla niej nie tylko młodość i siła organizmu, ale przede wszystkim obecność innych ludzi.
"Najważniejsze to, że byli ludzie, którzy na mnie czekali".
Z rozczuleniem wspomina kolegów z teatru, którzy nawet w tak dramatycznej sytuacji potrafili wywołać u niej uśmiech.
"Koledzy moi z teatru, jak leżałam na Węgrzech w szpitalu i tam umierałam, to mi wysłali menu ze SPATiF-u z Krakowa", opowiadała, wybuchając śmiechem.
"Żebym sobie wybrała. >>Anka, jak przyjedziesz, to my ci zamówimy<<", wspominała.
W tej historii jest wszystko, co tak pięknie wybrzmiewa w opowieści Anny Dymnej: przyjaźń, troska, poczucie humoru i świadomość, jak wiele może znaczyć nawet najdrobniejszy gest.
Jerzy Trela, Jerzy Bińczycki i Gustaw Holoubek. Anna Dymna wspomina swoich mistrzów
Anna Dymna z ogromną wdzięcznością mówiła również o artystach, którzy przez lata byli jej mistrzami, przyjaciółmi i najbliższymi współpracownikami.
Jerzego Bińczyckiego, z którym spotykała się w tak wielu scenicznych i filmowych rolach, wspominała z wyjątkową czułością:
"Był moim tatusiem, był moim mężem, był moim kochankiem, bratem - wszystkim".
Jeszcze bardziej poruszająco opowiedziała o Jerzym Treli:
"Taką miłością mojego życia jest Jerzy Trela, taką najczystszą na świecie. To zawsze był mój brat. Ja się go całe życie wstydziłam, on mnie też trochę. Ale jakby mu trzeba było oddać nerkę - wszystko bym mu dawała".
Z równie wielkim uznaniem wspomina Gustawa Holoubka:
"Gustaw Holoubek, wielki mistrz. Jezu, ile ja się od niego nauczyłam... Ja miałam takie szczęście jakieś".
Wśród tych wspomnień znalazła się także refleksja o ciężkiej pracy, którą przez lata wkładała w swój zawód. Dymna przypomniała, że za rolami podziwianymi przez widzów kryją się miesiące wyrzeczeń, zmęczenie i ogromny wysiłek:
"Na pewno to jest zawód, który wymaga potwornej pracy. Niech mi nikt nie mówi, że wielka aktorka zrobi tak - pstryk! - i ma".
Przyznała, że bywały okresy, kiedy niemal nie miała czasu na sen. Dziś młodszym kolegom i koleżankom powtarza prostą radę:
"Nie narzekaj, pracuj, pracuj, to ci się przyda na potem".
Anna Dymna i jej słynni studenci. Maja Ostaszewska i Tomasz Schuchardt
Od 1990 roku Anna Dymna jest pedagogiem krakowskiej szkoły teatralnej, dziś Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego. Wychowała kolejne pokolenia aktorów, a spotkania z dawnymi studentami są dla niej źródłem ogromnej satysfakcji.
"Ja się przydaję. Dla mnie to jest taka radość, że na przykład taka Maja Ostaszewska to jest moja studentka. I tak sobie myślę, że taką jakąś kropelkę światła w nią wlałam".
"Człowiek potem chodzi taki dumny", dodała z uśmiechem.
Wspominała także Tomasza Schuchardta, którego poznała jako nieśmiałego studenta, a po latach spotkała na planie serialu "Wielka woda".
"Taki był skromny chłopczyk, pamiętam, jak go uczyłam. A potem w >>Wielkiej wodzie<< z nim grałam. Jakie to jest miłe, jak spotykam moich studentów".
W tych kilku zdaniach kryje się piękne rozumienie sukcesu. Dla Anny Dymnej radością jest nie tylko własne osiągnięcie, ale też świadomość, że mogła pomóc komuś innemu rozwinąć skrzydła.

Fundacja Anny Dymnej "Mimo Wszystko". Komu pomaga aktorka?
To poczucie bycia potrzebną towarzyszy aktorce także poza sceną. Od ponad dwudziestu lat prowadzi Fundację Anny Dymnej "Mimo Wszystko", pomagającą osobom z niepełnosprawnościami i ciężko chorym. Fundacja prowadzi między innymi ośrodek "Dolina Słońca" w Radwanowicach i organizuje Festiwal Zaczarowanej Piosenki.
Jednak kiedy Anna Dymna opowiada o swojej działalności, nie skupia się na tym, ile sama daje innym. Przeciwnie - podkreśla, jak wiele otrzymuje dzięki tym spotkaniom.
"To jest niezwykły świat. Mnie kontakt z ludźmi z niepełnosprawnością pomaga zrozumieć bardzo wiele rzeczy, które mi się przydają nawet do mojego zawodu".
Przez lata poznała wiele osób, których doświadczenia skłoniły ją do przewartościowania własnego spojrzenia na życie:
"To są ludzie, którzy znajdują prawdziwy sens życia dużo wcześniej niż my. My często go nie znajdujemy nigdy".
Wspominała młodego mężczyznę, którego życie diametralnie zmieniło się po utracie sprawności. To właśnie on powiedział jej, że dopiero po tym doświadczeniu zrozumiał, co naprawdę jest ważne.
Dymna słucha takich historii z uwagą. Nie ukrywa, że uczą ją pokory, pomagają dostrzegać wartość codzienności i lepiej rozumieć drugiego człowieka.
Anna Dymna prywatnie. Rodzina, dom i przygotowania do świąt Bożego Narodzenia
Po opowieściach o wielkich artystach, trudnych doświadczeniach i pracy społecznej rozmowa z Olą Filipek zeszła na sprawy najzwyklejsze. Dom, ogród, zwierzęta i gotowanie.
Anna Dymna przyznała, że gdyby nie została aktorką, chętnie wybrałaby zupełnie inną drogę:
"Ja bym chciała być ogrodnikiem albo leśnikiem... Ja uwielbiam przyrodę, byłam tego uczona. Zwierzęta... A w ogóle najbardziej bym chciała być malarzem".
Z dzieciństwa wyniosła również zamiłowanie do gotowania i przekonanie, że nawet z najprostszych produktów można przygotować coś dobrego.
"Mama mnie nauczyła tak: jak masz jajko, mąkę i ziemniaczka, już masz dziesięć potraw".
Największą radość sprawia jej przygotowywanie rodzinnych świąt. W kuchni towarzyszą jej syn i synowa, a ona sama pozostaje specjalistką od tradycyjnej kutii.
"Najbardziej lubię, jak święta są. Wtedy z synem - ciach, ciach, ciach. Jeszcze z synową teraz. Robimy kutię. Jestem najstarsza w rodzie - od kutii specjalistka. Jesiotra w galarecie już mam zamówionego".
"Fajnie jest, jak ludziom smakuje" - dodała.
Na zakończenie Ola Filipek zadała swojej rozmówczyni wyjątkowe pytanie: "Jaki smak ma życie Anny Dymnej tu i teraz?".
Aktorka na chwilę zamknęła oczy. Wróciła pamięcią do dzieciństwa i jabłek pieczonych z odrobiną miodu, które zastępowały w domu słodycze.
"Ja bardzo lubię jabłka. I pamiętam, jak jeszcze nie było słodyczy, to się u nas zawsze piekło jabłka. Do środka się trochę miodu dawało... I to jest przepyszne".
Po chwili, z charakterystycznym dla siebie humorem, dodała:
"Ale właściwie wolę śledzia".
I może właśnie za tę niezwykłą umiejętność łączenia wzruszenia ze śmiechem, wielkich życiowych prawd z prostą codziennością, Anna Dymna jest tak bardzo kochana. Potrafi mówić o sprawach najtrudniejszych, nie tracąc pogody ducha. A w każdym jej wspomnieniu, nawet tym najboleśniejszym, najważniejsi pozostają ludzie.
Rozmowa odbyła się w warszawskim Teatrze Ateneum, któremu redakcja programu Halo tu Polsat dziękuje za pomoc przy realizacji nagrania.
Zobacz też: Z filmowych planów na polską wieś. Mateusz Kościukiewicz o zmianie priorytetów







