Grójecczyzna, czyli największy sad Polski
Polska należy do najważniejszych producentów jabłek w Europie, a szczególne miejsce na sadowniczej mapie kraju zajmuje Grójecczyzna. To właśnie w tym regionie, położonym na południowym Mazowszu, znajduje się znaczna część rodzimych upraw, obejmujących zarówno odmiany doskonale znane, jak i te spotykane nieco rzadziej.
Na charakter tamtejszych owoców wpływają warunki klimatyczne i glebowe. Chłodniejsze noce sprzyjają intensywnemu wybarwianiu skórki, a lokalny mikroklimat pomaga kształtować ich profil smakowy. Sam wygląd nie wystarcza jednak do określenia terminu zbiorów. Choć zmiana koloru bywa istotną wskazówką, dojrzałość ocenia się również za pomocą specjalistycznych pomiarów i badań.
Słodkie i chrupiące. Które jabłka najlepiej smakują na surowo?
Wśród odmian deserowych szczególne miejsce zajmuje golden delicious. Jego złocistożółta skórka skrywa kruchy, pełen soku miąższ o łagodnej słodyczy i delikatnej miodowej nucie. Takie połączenie sprawia, że chętnie wybierany jest na przekąskę, choć równie dobrze odnajduje się w kompotach czy deserach.
Nieco inny charakter ma gala - zazwyczaj niewielka, wyraźnie słodka i przyjemnie chrupiąca. Jej rozmiar czyni ją wygodną propozycją na drugie śniadanie. Pod jedną nazwą kryje się jednak wiele wariantów, różniących się między innymi wyglądem skórki - od delikatnie paskowanej po niemal jednolicie czerwoną.
Głęboka czerwień wyróżnia również red delicious, którego smak pozostaje zdecydowanie łagodny, z niewielką domieszką kwasowości. Najlepiej podawać go bez obróbki cieplnej, samodzielnie albo w owocowej sałatce.
Amatorom i amatorkom zrównoważonego połączenia słodyczy i kwaskowatości do gustu przypadnie zaś jonagold. Jego soczystość i subtelny miodowy aromat dobrze wypadają także w kompotach czy wypiekach. Podobną wszechstronnością odznacza się szampion - pachnący, delikatnie kwaskowy, szczególnie dobrze komponujący się w deserach z cynamonem, imbirem i wanilią.
Od szarlotki po dania wytrawne. Odmiany do zadań specjalnych
Przy wyborze owoców do pieczenia znaczenie ma nie tylko smak, lecz także ich zachowanie pod wpływem wysokiej temperatury. Szara reneta, od pokoleń kojarzona z domową szarlotką, wnosi do wypieków wyrazistą kwasowość i korzenny aromat. Jej chropowata skórka nie należy do najbardziej efektownych, ale kulinarne możliwości wykraczają daleko poza ciasta - można wykorzystać ją również w surówkach i przetworach.
Z kolei polski ligol ma tę zaletę, że jego jędrny miąższ nie rozpada się łatwo podczas pieczenia. Dzięki temu nadaje się do potraw, w których kawałki jabłka powinny zachować swój kształt. Słodko-kwaskowy smak sprawia, że można wykorzystać go zarówno w tartach, jak i w sałatkach czy jako dodatek do serów oraz pieczonych mięs.
Intensywnie czerwony Red jonaprince to propozycja dla osób ceniących chrupkość i słodycz z delikatnie kwaśnym akcentem. Można sięgać po niego bezpośrednio z koszyka, ale równie dobrze wykorzystać do musów, racuchów czy dodatków do kaczki.
Więcej kwaskowatości oferuje lobo. Pod ciemnoczerwoną skórką kryje się kruchy, bardzo soczysty miąższ, którego smak dobrze współgra z orzechami i czekoladą. Odmiana nadaje się również do soków i domowych przetworów.
Osobną kategorię stanowi chopin, wyhodowany w warszawskiej Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Świeżo zebrane owoce mają zdecydowanie kwaśny smak, który z czasem łagodnieje. Ich wyrazistość warto wykorzystać do tłoczenia soków, przygotowywania suszu czy owocowych chipsów. Dodatkową zaletą jest trwałość - w odpowiednich warunkach można przechowywać je nawet przez sześć-siedem miesięcy.
Jak przechowywać jabłka, żeby dłużej pozostały świeże?
Niezależnie od odmiany warto pamiętać o kilku zasadach. Jabłka najlepiej przechowywać w chłodzie, dlatego w warunkach domowych dobrym miejscem jest lodówka.
Nie powinny też leżeć bezpośrednio obok mocno dojrzałych owoców, zwłaszcza bananów. Wydzielany przez nie etylen przyspiesza dojrzewanie, a tym samym może skracać czas zachowania świeżości. Odpowiednie warunki pozwolą więc dłużej cieszyć się nie tylko smakiem, lecz także chrupkością i soczystością jabłek.
